خواجه نصير الدين الطوسي ( مترجم : شاهرودى )
111
جواهر الفرائض در ارث با ترجمه فارسى ( فارسى ) قسمت 2
--> به عبارت شيخ بهايى دربارهء طرز نوشتن كسور توجه كنيد : « و إذا رسّمت الكسرَ فإن كان معه صحيح فارسِمه فوقه و الكسر تحته فوق المخرج . و إلاّ فَضَعْ مكانه صفراً . و في المعطوف يرسمون الواو . و في الأصمّ المضاف « مِن » ؛ فالواحد و الثلثان هكذا : . و نصف خمسة أسداس هكذا : . و الخمسان و ثلاثة أرباع هكذا : 5 و 4 . و جزء من أحد عشر من جزء من ثلاثة عشر هكذا 11 من 13 . توضيح مطلب : طرز نوشتن و ترسيم كسر از اين قرار است : اگر همراه كسر عدد صحيح وجود داشته باشد بايد عدد صحيح را بالاى كسر نوشت . سپس صورت كسر را بالاى خط كسرى زير اين عدد صحيح رسم نمود ، و مخرج را زير خط نوشت ؛ به اين صورت : و چنين مىخوانند : يك عدد صحيح و دو سوم . نكته : آنچه شيخ فرموده رسم الخط قديم است و امروزه عدد صحيح را كنار خط كسرى از جانب چپ مىنويسند به اين صورت : 3 1 . و اگر با كسر عدد صحيح نباشد بالاى كسر صفرى قرار مىدهند . و در صورتى كه دو كسر به هم عطف شده باشند بين آن دو « و » مىآورند مانند : 5 و 4 . و اگر كسر اصم و مضاف [ منسوب ] به كسر ديگر باشد بين آن دو كلمه « من » جارّه مىآورند ؛ مانند : 11 از 13 [ يا ] . و اگر مُنطق و مضاف باشد [ كسر مُنطق عبارت است از كسور نه گانه ] بدون « من » جارّه نوشته مىشود به اين صورت : نصفِ سُدس [ يك دوم يك ششم ] ، يا يك دوم پنج ششم : . و اساساً كسر يا مُنطق است [ كسور نه گانه مشهور ] يااصمّ [ كه تعبير از آن مگر با جزء ممكن نيست ؛ يعنى در عربى براى تا اسم مخصوصى قرار دادهاند ( / نصف تاعشر ) ولى يك يازدهم به بعد اسم مخصوصى ندارد و راهى جز تعبير به « جزء » وجود ندارد ] .